Yapay zekâ araması
topluluklara katılımı artırır mı?

Arama yanıtını okumak tartışmayı okumaya yeter mi?

Bir kişi, taşınmayı düşündüğü şehirde yaşamanın nasıl olduğunu arıyor. Arama sayfasındaki yapay zekâ özeti ulaşım, kiralar ve günlük yaşam hakkında kısa bilgiler verebiliyor. Ancak aynı kişi orada yaşayanların farklı deneyimlerini de merak edebilir. Kaynak olarak gösterilen bir topluluk bağlantısını açıp tartışmayı okuyabilir. Ardından kendi sorusunu veya görüşünü yazabilir. Özet, bazı aramalarda bilgi ihtiyacını karşılayabilirken bazılarında tartışmaya ilgiyi artırabilir.

Peibo Zhang, Ruomeng Cui ve Dennis J. Zhang, bu ayrımın Reddit’te görülüp görülmediğini araştırdı. Zhang ve Cui Emory Üniversitesi’nde, Dennis J. Zhang ise Washington University in St. Louis’de çalışıyor. Ekip, Google’ın arama sonuçlarına eklediği AI Overviews adlı yapay zekâ özetlerini inceledi. Araştırmacılar, özetlerin kaynak platformdaki katılımın yerini alıp almadığını anlamak istedi.

Reddit’te kullanıcılar konuya göre düzenlenen topluluklarda gönderi açıyor. Başka kullanıcılar bu gönderilere yorum yazıyor veya yorumları yanıtlıyor. Bazı topluluklarda doğrulanabilir bilgi öne çıkıyor. Bazılarında kişisel deneyimler, görüşler ve karşılıklı konuşmalar önem taşıyor. Araştırmacılar aynı platform içindeki bu çeşitlilikten yararlanarak içerik türlerini karşılaştırdı.

Hangi toplulukları ve davranışları izlediler?

Ekip, Arctic Shift adlı herkese açık Reddit arşivini kullandı. Aralık 2023’te en az 10 gönderisi bulunan toplulukları seçti. Kişisel profil sayfalarını, özel toplulukları ve Google’ın erişemediği alanları dışarıda bıraktı. Son örneklem 105.012 topluluktan oluştu. Araştırmacılar bu toplulukları 1 Ocak 2024 ile 31 Temmuz 2025 arasında her gün izledi.

Araştırmacılar günlük yorum sayısını ve o gün yorum yazan farklı kullanıcıların sayısını hesapladı. Aynı kişinin tekrarlanan yorumları, yorum sayısını artırabiliyordu. Ancak o kişi günlük farklı yorumcu sayısında tekrar sayılmıyordu. Hiç yorum olmayan günler de kayıtta kaldı. Böylece yalnız hareketli günlere bakılmasının sonuçları değiştirmesi önlendi. Araştırmanın temel ölçüsü ziyaret, tıklama veya satış değildi.

Ekip, toplulukların yetişkin veya hassas içerik durumunu başlangıç dönemindeki gönderilerden belirledi. Genel izleyiciye uygun topluluklarla hassas içerikli toplulukları ayrı tuttu. Bu sınıflamayı sonraki katılım değişimine göre güncellemedi. Toplulukların deney boyunca aynı grupta kalması, sonuç yükseldiği için sınıf değiştirilmesi gibi bir karışıklığı önledi.

Arama özetlerinin etkisini nasıl karşılaştırdılar?

Karşılaştırmanın temeli Google’ın içerik politikasındaki ayrımdı. Genel izleyiciye uygun ve hassas içerikli Reddit toplulukları normal arama sonuçlarında bulunabiliyordu. Fakat yapay zekâ özetleri hassas içerikli toplulukları kaynak olarak kullanamıyordu. Araştırmacılar, özetlerde kaynak gösterilmeye uygun toplulukların değişimini bu uygunluğa sahip olmayan toplulukların değişimiyle karşılaştırdı. Uygunluk, her topluluğun gerçekten bir özette gösterildiği anlamına gelmiyordu.

Ekip, ana başlangıç tarihi olarak 15 Ağustos 2024’ü seçti. Google bu tarihte özetleri ABD dışındaki başka ülkelere genişletmişti. Araştırmacılar önceki ve sonraki katılım değişimlerini farkların farkı yöntemiyle hesapladı. Bu yöntem, grupların zaman içindeki değişimleri arasındaki farkı ölçer. Analiz, toplulukların değişmeyen özelliklerini ve aynı gün bütün platformu etkileyen ortak koşulları hesaba kattı.

Bu düzen rastgele atamalı bir deney değildi. Genel izleyiciye uygun topluluklar başlangıçta daha büyük ve daha fazla tartışma içeren alanlardı. Hassas içerikli topluluklarda görsel paylaşım daha yaygındı. Yöntemin geçerliliği, yapay zekâ özetleri olmasaydı grupların benzer katılım eğilimleri izleyeceği varsayımına bağlıydı. Araştırmacılar bu varsayımı önceki dönem eğilimleri ve alternatif başlangıç tarihleriyle sınadı.

Ekip ayrıca Google aramalarını elle kontrol etti. Bu denetimde hassas içerikli toplulukların yapay zekâ özetlerinde kaynak gösterilmediğini gördü. Fakat kontrol, incelenen katılım döneminden sonra yapıldı. Her kullanıcının gördüğü sonuçların dönem boyunca tutulmuş kaydı değildi. Dolayısıyla çalışma, özetten Reddit’e gelen her ziyaretçiyi tek tek izlemiyordu.

Yorumlar ve yorumcu sayısı nasıl değişti?

Araştırmacılar, kaynak gösterilmeye uygun topluluklarda günlük yorum sayısının karşılaştırma grubuna göre %12,0 arttığını tahmin etti. Günlük farklı yorumcu sayısı için tahmin %12,4’tü. Ekip bu yüzdeleri, hesaplanan ek katılımı uygun toplulukların genişleme öncesi ortalamasına bölerek elde etti. Bunlar yorum yapan ziyaretçilerin oranı veya yüzde puan farkı değildi.

Yorum ve yorumcu artışlarının yakın olması yazarlar için açıklayıcıydı. Yazarlar sonucu, mevcut yorumcuların çok daha fazla yazmasından ziyade daha fazla kişinin tartışmalara katılmasıyla ilişkilendirdi. Ancak araştırmacılar bu kişilerin hangi arama bağlantısından geldiğini doğrudan ölçmedi. Bulgular, katılımın arttığına ilişkin topluluk düzeyindeki tahminlerdi. Yeni gönderi ve gönderi yazarı sayılarında aynı açıklıkta sonuç bulmadılar.

Artış yalnız en büyük topluluklarda görülmedi. Küçük ve orta büyüklükteki topluluklar göreli olarak daha yüksek kazanımlar gösterdi. Büyük topluluklar ise yorum adedi bakımından daha fazla ek katılım sağladı. Ekip, çok hareketli bir ayı dışarıda bıraktığında ve aşırı büyük günlük değerlerin etkisini sınırladığında ana sonuç korundu. Toplulukları seçmek için daha yüksek başlangıç etkinliği koşulları kullandığında da tahminlerin yönü değişmedi.

Deneyim anlatıları farklı mı etkilendi?

Araştırmacılar, toplulukları içerik türüne göre ayırmak için Gemini adlı dil modelini kullandı. Dil modeli, metinlerdeki ilişkilerden yararlanarak sınıflama veya yanıt üreten bir yapay zekâ sistemidir. Ekip modele topluluğun adını, başlığını ve açıklamasını verdi. Modelden, yalnız gönderileri okumanın topluluğun değerini büyük ölçüde karşılayıp karşılamayacağını değerlendirmesini istedi. Sonraki katılım sonuçlarını sınıflama talimatına koymadı.

Doğrulanabilir bilgi sunan topluluklarda da deneyim paylaşan topluluklarda da pozitif sonuç vardı. Ancak deneyim temelli toplulukların tahmin edilen etkisi yorumlarda 2,3 kat büyüktü. Farklı yorumcu sayısında bu oran 2,8 kattı. Bu karşılaştırma, deneyim topluluklarının toplamda o kadar büyük olduğunu söylemiyordu. Ölçülen fark, yapay zekâ özetleri sonrasındaki tahmini ek katılımın büyüklüğüydü.

Yazarlar bu örüntüyü kaynak tartışmayı keşfetmeyle açıkladı. Kısa bir özet, kişinin aradığı kesin bilgiyi verebilir. Fakat kişisel görüşler ve karşılıklı yanıtlar içeren bir konuşmanın bütün değerini taşımayabilir. Bu açıklama, katılım farkıyla uyumluydu. Araştırmacılar insanların bağlantıyı açarken ne düşündüğünü ayrıca sorgulamadı. Modelin sınıflamadan daha emin olduğu topluluklarla sınırlı analiz de benzer sonuç verdi.

Sohbetli aramaya geçilince ne oldu?

Google’ın AI Mode hizmeti, kullanıcının arama içinde takip soruları sorabildiği sohbetli bir arayüz sunuyordu. Araştırmacılar veriyi Aralık 2025’e kadar uzattı. Küresel açılış tarihi olan 21 Ağustos 2025 sonrasını ayrıca inceledi. Aynı içerik uygunluğu ayrımı bu arayüzde de geçerliydi. Ekip, kullanıcının daha ayrıntılı yanıtı arama sayfasında almasının kaynak tartışmaya katılımla ilişkisini araştırdı.

AI Mode sonrasında deneyim topluluklarının bilgi topluluklarına göre ek avantajı azaldı. Yorum sayısındaki ek avantaj hafif negatife döndü. Farklı yorumcu sayısındaki ek avantaj %59 küçüldü. Ancak bu ek avantaj pozitif kaldı. Buradaki %59 toplam yorumcu kaybı değildi. Deneyim içeriğinin bilgi içeriğine göre sahip olduğu ek etkinin azalmasıydı. Bu ayrım, sonucu bütün Reddit’in katılımındaki düşüş olarak okumayı önlüyor.

Yazarlar, zaman içinde yapay zekâya güven artışını alternatif açıklama olarak değerlendirdi. Katılımdaki değişimin arayüz açılışı çevresinde belirginleşmesini kendi açıklamaları lehine yorumladı. Ancak sohbetli arama sonrasındaki gözlem süresi sınırlıydı. Çalışma, etkinin uzun vadede aynı düzeyde kalacağını veya bütünüyle kaybolacağını göstermiyordu.

Araştırmanın sınırları ve yazarların önerileri neler?

Önceki eğilim kontrollerinin tamamı kusursuz değildi. Erken dönemde farklı yorumcu sayısında gruplar arasında negatif eğilim bulundu. Yazarlar bu eğilimin pozitif sonucu büyütmekten çok küçülten yönde olduğunu belirtti. Yine de nedensel yorum, karşılaştırma varsayımlarına bağlıydı. Araştırmacılar yorum kalitesini, kullanıcıların kaynak bağlantılarına tıklamasını veya ticari sonuçları ölçmedi. Metin forumlarındaki bulgular video ve müzik platformlarına doğrudan taşınamıyor.

İncelenen sürüm, hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir ön baskı. Metinde ayrı finansman veya çıkar çatışması beyanı bulunmuyor. Yazarlar üniversite bağlantılarını bildiriyor. Beyanın bulunmaması, bütün olası destek veya ilişkilerin yokluğunu kanıtlamıyor.

Yazarlar, içerik platformlarının bilgi sunan alanlarla deneyim ve tartışma alanlarını ayrı değerlendirmesini öneriyor. Arama sağlayıcılarının arayüz tasarımının kaynak platformlara katılımı değiştirebildiğini dikkate almasını istiyor. Düzenleyicilere de bütün içerik türlerini aynı etkiye maruz kalmış saymamalarını öneriyor. Bu öneriler yazarların bulgulardan çıkardığı sonuçlar. Araştırma, önerilerin uygulanmasını veya sonuçlarını ayrıca sınamıyor.